مكمل هاي پروتئيني - قسمت اول

در طول ده سال گذشته مكمل‌هاي پروتئيني انقلاب عظيمي در محافل مربوطه به وجود آورده است. ده سال پيش مكمل‌هايي كه وجود داشتند به خوبي امروز نبودند، به راحتي حل نمي‌شدند، مزه و طعم خوبي نداشتند و به خوبي هم هضم نمي‌شدند. به علاوه اينكه در آن زمان مكمل‌ها فقط توسط بدنسازان حرفه‌اي و قهرمانان مصرف مي‌شد. اما امروزه مكمل‌هاي پروتئيني در طعم‌هاي مختلف و بسيار مطبوع وجود دارند و تقريباً مي‌توان گفت كه بسياري از افراد از آنها استفاده مي‌كنند. حتي امروزه والدين و حتي افراد پير و سالخوره هم از مكمل‌هاي پروتئيني استفاده مي‌كنند.

وقتي كه راجع به مكمل‌هاي پروتئين صحبت مي‌شود، سفال‌هاي خاصي مطرح مي‌شود كه اين سئوال‌ها در واقع گاهي اوقات تكراري نيز هستند، چه نوع مكمل‌هايي بايد مصرف كنيم؟! فرق بين گونه‌هاي مختلف مكمل‌ها چيست؟ آيا بيشتر از يك نوع مكمل پروتئيني بايد مصرف كنيم؟! آيا اگر از يك مكمل بخواهيم استفاده كنيم، چه ميزان از آن مفيد است؟! چگونه بايد آنها را مصرف كنيم؟ اينها همه سئوال‌هايي است كه اكثراً پرسيده مي‌شوند.

خوب براي اينكه به اين سئوالات پاسخ دهيم. ابتدا نگاهي به پروتئين شير مي‌اندازيم و بحث خود را با آن آغاز مي‌كنيم.

پروتئين موجود در شير به دو نوع پروتئين تقسيم مي‌شود.

1) كازئين وي

به طور كلي 30% پروتئين شير را كاسنين تشكيل مي‌دهد و 20% باقي‌مانده آن را وي.

پروتئين شير به صورت خالص به اين طريق به دست مي‌آيد كه براي جداسازي چربي از پروتئين شير ابتدا شير را سانترفيوژ مي‌كنند (شير را با سرعت زياد به چرخش درمي‌آورند)، سپس PH (ميزان اسيدي يا بازي بودن) آن را تنظيم مي‌كنند تا به محدوده ايزوالكتريك برسد (PH كه بار الكتريكي آن صفر است)، البته به محدوده ايزوالكتريك كازئين (PH حدود 6/14). با اين كار باعث مي‌شوند كه كازئين موجود در شير غيرقابل حل شود و به اين طريق كاسنين از محلول جدا مي‌شود.

در اين مرحله پروتئين وي به صورت محلول در مايع موجود، وجود دارد. در واقع به اين طريق كازئين شير از وي موجود در آن جداسازي مي‌شود. البته اين پايان كار نيست و بر روي مواد بدست آمده كارهاي خاص و تخصصي ديگري نيز انجام مي‌دهند تا اين دو پروتئين به صورت مكمل عرضه شوند.

پروتئين وي:

(به سرعت هضم مي‌شود و حاوي لاكتوز مي‌باشد)

(پروتئين وي خالص) از تصفيه پروتئين شير ايزوله بدست مي‌آيد كه بعد از اين مرحله خالص‌سازي نيز مي‌شود يعني خلوص آن را بالا مي‌برند. دبليو پي اس در واحد وزن خود حدود 80-70% پروتئين را شامل مي‌شود و تمام ريزمغذي‌هاي موجود در پروتئين وي را شامل مي‌شود، مانند بتا- لاكتوآلبومين، ايمونوگلوبين، گليكوماكروپپتيد، لاكترفرين، ليزوزيم و...

هر يك از ريزمغذي‌هاي گفته شده در بالا عملكرد و شاخصة بيولوژيكي خاص خودش را دارد. بعضي از اين عملكرد و ويژگي شامل موارد زير مي‌شود:

* تأثير مثبت بر روي سلامت سيستم گوارشي

* تأثير بر روي سيستم ايمني

* تأثير ضد سرطاني.

و...

فوايد پروتئين وي:

پروتئين وي شامل مقدار زيادي از آمينواسيدهاي زنجيره‌اي مي‌باشد كه اين ميزان موجود در مقايسه با بي سي اي اي ديگر پروتئين‌ها بيشتر مي‌باشد و انواع ديگر پروتئين مقدار كمتري BCAA دارند. خاصيت ديگر پروتئين وي اين است كه به سرعت جذب مي‌شود، يعني فرآيند هضم آن كوتاه است. به همين دليل باعث افزايش ناگهاني و غيرمداوم آمينو اسيد پلاسماي خون مي‌شود كه اين قضيه هم به نوبة خود باعث افزايش سنتز بيشتر پروتئين در مقايسه با ديگر انواع پروتئين در بدن مي‌شود. همانطور كه متوجه شده‌ايد، يك انتخاب خوب براي وعده پروتئين بعد از تمرين پروتئين وي مي‌باشد.

ایرادات پروتئين وي:

همانطور كه در بالا گفته شد، پروتئين وي به سرعت هضم و جذب مي‌شود و باعث افزايش كوتاه‌مدت آمينواسيد در پلاسماي خون مي‌شود (حدود 3 ساعت) همانطور كه متوجه شده‌ايد اين پروتئين نمي‌تواند به مدت طولاني ميزان آمينواسيد خون را بالا نگه دارد و فوراً از چرخه خارج مي‌شود، در صورتي كه ديگر پروتئين‌ها بيشتر از اين در پلاسماي خون مي‌مانند.

ايراد ديگري كه به پروتئين وي وارد است اين است كه چون شامل لاكتوز است بعضي از افراد نمي‌توانند آن را مصرف كنند (همان افرادي كه به علت وجود لاكتوز نمي‌توانند شير مصرف كنند). به علاوه بعضي افراد نسبت به ريزمغذي‌هاي موجود در آن حساسيت دارند و با مصرف آن واكنش‌هاي شديدي را در بدن مشاهده خواهند كرد. بعضي از افراد بعد از مصرف پروتئين وي ممكن است دچار حالت تهوع، استفراغ، اسهال، دل‌درد، شوند. بنابراين در هنگام خريد پروتئين وي همه چيز را مد نظر داشته باشند.